Wat leeft er bij het Oncologisch Supportteam?
Binnen het AZ Sint-Maarten kunnen de kankerpatiënten beroep doen op een Oncologisch Supportteam (OST). Dit team kadert binnen het zorgprogramma oncologie en staat in voor de psychosociale begeleiding van patiënten die met de diagnose van kanker geconfronteerd worden. Het team bestaat uit verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, diëtisten en psychologen, elk met hun specifieke taak in de begeleiding van de patiënt. Het OST werkt ook nauw samen met de pastorale dienst, de sociale dienst en het Palliatief Supportteam.
De psychosociale begeleiding bestaat uit een combinatie van het geven van praktische informatie gekoppeld aan ondersteuning, een luisterend oor, opvang na een slecht nieuwsgesprek, de draagkracht van patiënt en familie inschatten, de mantelzorg bevragen, inschakelen van extramurale diensten voor de thuiszorg indien nodig, enz. De patiënt wordt gevolgd doorheen zijn gans behandelingstraject in samenwerking met de behandelende arts en de verpleegequipe.
Tijdens de behandeling tracht het OST ook een aantal activiteiten te organiseren, die de behandeling van de patiënt draaglijker maken. Hiervoor werkt het team
samen met enkele externe organisaties die zich inzetten voor kankerpatiënten. Het is onze dagelijkse ingesteldheid om de kwaliteit van zorg rond kankerpatiënten te verbeteren.
Hieronder trachten we een overzicht te geven van de belangrijkste projecten die het OST organiseert, begeleidt of uitwerkt naast het begeleiden en informeren van patiënten en familie.
Projecten aangaande verzorging van de patiënt
Kankerpatiënten zien veel veranderen door hun diagnose en behandeling. Een aantal van die veranderingen betreft hun fysische uiterlijk: haarverlies, vale huid, gewichtsverlies- of toename… Een aantal keer per jaar organiseren we een "look good, feel better" namiddag in ons ziekenhuis. Dit houdt in dat een groep van 8 vrouwen die chemo of radiotherapie volgen een namiddag verwend worden door een schoonheidsconsulente van de VLK. Zij krijgen tips aangereikt om hun huid beter te verzorgen tijdens de therapie. Er is ook aandacht voor maquillage.
We kunnen eveneens beroep doen op een vrijwilligster van de Stichting tegen Kanker voor individuele gelaatsverzorging voor mensen die in behandeling zijn. Het ziekenhuis levert hier de accommodatie voor. De Stichting zorgt voor een vrijwilliger, zowel op campus Rooienberg als campus Leopoldstraat. Vanuit het OST worden patiënten hierover geïnformeerd en in contact gebracht met deze vrijwilliger.
Wanneer mensen in hun behandeling van kanker aan chemotherapie beginnen is één van de eerste vragen die vaak gesteld zullen worden of er haarverlies dreigt. Spijtig genoeg is dit voor verscheidene soorten chemotherapie ook de realiteit. Dit kan het zelfbeeld van onze patiënten sterk raken. Velen kiezen ervoor een pruik te kopen, anderen doen dit liever niet of hebben de financiële middelen niet. In de dagzaal oncologie van campus Rooienberg en campus Leopoldstraat kunnen mensen mooie en moderne mutsjes kopen of een fleurig hoedje. Deze worden gemaakt door vrijwilligers en verkocht aan productieprijs.
Aandacht voor een belangrijke klacht: vermoeidheid
Twee maal per jaar worden er infosessies georganiseerd rond "Vermoeidheid", de belangrijkste nevenwerking van de behandeling. Deze sessies worden gegeven door onze OST-verpleegkundigen. Er wordt uitgelegd hoe deze vermoeidheid tot stand komt en hoe patiënten tijdens de periode van behandeling met deze vermoeidheid kunnen omgaan, door prioriteiten te kiezen en hun taken te reorganiseren.
Voor de borstkankerpatiënten wordt er in ons ziekenhuis een revalidatieprogramma georganiseerd dat mede door Nele Van Doorslaer (psychologe van borstkliniek) wordt uitgebouwd en ondersteund. Dit is in nauwe samenwerking met de dienst fysische geneeskunde. Het is een combinatie van conditietraining en psycho-educatie voor patiënten die aan het einde van hun behandeling zijn. Het doel is een betere re-integratie te bekomen voor deze patiënten wanneer zij na maanden van behandeling en inactiviteit terug de draad van het leven moeten opnemen.
The Race for the Cure
Dit jaar neemt de borstkliniek deel aan "The Race for the Cure", georganiseerd door Think Pink, een organisatie die opkomt voor de belangen van borstkankerpatiënten. Op 25 september gaan we met een groep patiënten en sympathisanten mee lopen in Antwerpen ten voordele van borstkanker. Annemie Cuyckens (borstverpleegkundige) coördineert dit initiatief en heeft samen met een professionele atletiektrainer die zich vrijwillig achter dit project heeft geschaard, een trainingsprogramma opgesteld. Er wordt 2 keer per week in groep getraind. De bedoeling is om tegen 25 september de 6 km van de Race te kunnen lopen. Zij die deze uitdaging te groot vinden kunnen er ook voor opteren die dag 3 km te stappen.
Een dagje kuren
Naast de fysische vermoeidheid kan er ook een mentale vermoeidheid optreden, een soort moedeloosheid. Tot voor kort organiseerde de Stichting tegen Kanker in samenwerking met het OST team ‘een dagje kuren’. De Stichting heeft dit project in het leven geroepen maar zag zich genoodzaakt het project stop te zetten in het kader van besparingen. Hiermee ging er helaas een heel mooi project verloren waar mensen een voelbare benefit uit konden halen. Dit jaar voorziet het OST-team van het AZ Sint-Maarten zelf twee Wellness-dagen, gesponsord door de Rotharyclub van Mechelen. Een ganse dag lang mogen 22 patiënten gebruik maken van de accommodatie van een Wellnessresort. Dit geeft de patiënten de kans een dag los te komen van het kankerverhaal en eens tot rust te komen. Het is een plezier om mensen van deze dag te zien genieten.
Projecten rond de beleving van patiënt en familie
Dit najaar starten we met een infosessie "Hoe omgaan met een zware of ongeneeslijke ziekte en de behandelingen?". Dit wordt een infosessie rond relaxatie, mindfullness en ACT, georganiseerd door Annelies De Booser en Eline Seeuws, de psychologen van het OST. Op 1 september zijn patiënten en hun eventuele partner of naaste verwanten welkom om kennis te maken met enkele mogelijke technieken om stap voor stap om te gaan met deze ingrijpende gebeurtenis, de emoties en de mogelijke veranderingen in hun levenspatroon. De sessie werd uitgewerkt en vanaf juli zullen mogelijke kandidaten aangesproken worden door de medewerkers van het OST.
Een aangename omgeving
Ook de beleving van kinderen die in het verhaal van kanker betrokken zijn, verdient enige aandacht. Wanneer mensen getroffen worden door een levensbedreigende ziekte en hiervoor dienen te worden opgenomen in het ziekenhuis, legt dit vaak een grote drempel voor de kinderen of kleinkinderen die op bezoek wensen te komen bij hun zieke (groot)ouder. Er hangt een zekere spanning in de kamer. Kinderen moeten rustig blijven want drukte vermoeit de patiënt waardoor een bezoek soms lang duurt voor een kind. Het OST en PST team werken momenteel aan een project dat de afdelingen van ons ziekenhuis kindvriendelijker kan maken. Er wordt een speelruimte gecreëerd die toelaat dat kinderen even uit de kamer kunnen, even een pauze kunnen nemen wanneer het hen te moeilijk wordt. Verder worden ook koffers samengesteld met materiaal dat in de kamer zelf kan gebruikt worden en een kind een rustige bezigheid te geven tijdens het bezoek.
Informatieoverdracht
Informatieoverdracht naar patiënt en familie is een van de belangrijkste taken van een OST team. Mensen komen in een verhaal terecht van ziekte en behandelingen wat veel nieuwe zaken aan bod brengt. Deze informatieoverdracht gebeurt uiteraard mondeling in de gesprekken die gevoerd worden, maar er wordt indien mogelijk ook gewerkt met folders die mensen dan thuis nog eens ter hand kunnen nemen.
De verpleegkundigen van het OST zetten zich dit jaar achter het uitwerken van een algemene informatiefolder omtrent chemotherapie. Hiervoor werd er nauw samengewerkt met de hoofdverpleegkundigen van de oncologische dagziekenhuizen en de betrokken artsen. Begin september hopen we dan ook deze folder in gebruik te kunnen nemen en ons toe te spitsen op het uitwerken van specifieke flyers per chemoproduct.
Maar ook informatieoverdracht naar verpleegkundigen en andere hulpverleners is een boeiende taak van het OST. Op vraag van medewerkers binnen het ziekenhuis die op specifieke afdelingen werken waar chemotherapie wordt toegediend kan ondersteuning geboden worden van de OST-verpleegkundige naar het vergroten van de kennis van toedieningsschema’s, specifieke aandachtspunten en mogelijke nevenwerkingen per specifiek chemoproduct.
Het oncologische team verzorgt ook regelmatig zowel interne als externe voordrachten rond specifieke thema’s. Zo zal bijvoorbeeld Christine Schrey, hoofd van OST en PST op 27 september spreken over de sociale aspecten binnen oncologie.
Eén keer per jaar organiseert de borstkliniek een infoavond, in de eerste plaats gericht naar patiënten. Op deze jaarlijkse bijeenkomst geven professionele sprekers uiteenzettingen rond een paar thema’s die aansluiten bij de vragen die bij deze patiëntengroep leven. Enkele thema’s die reeds aan bod zijn geweest zijn erfelijkheid en borstkanker, de risicofactoren op borstkanker en herval en seksualiteit en intimiteit.
Aandacht voor kwaliteitsverbetering van de oncologische zorg binnen het ziekenhuis
De medewerkers van het OST zijn actief binnen verschillende werkgroepen, klinische paden en overlegplatformen binnen AZ Sint-Maarten. Ze willen op deze manier werken aan en waken over de kwaliteitsverbetering in de zorg voor de oncologische patiënt. Ze zijn lid van de werkgroep cytostatica en klinisch pad cytostatica gastro-entro, Sociale Adviesraad van de Vlaamse liga tegen Kanker en nemen deel aan de Multidisciplinaire Commissie Oncologie. Zo werkt OST actief mee aan de structuren binnen het ziekenhuis rond de benadering van de kankerpatiënt.
In 2011 heeft het OST ook consultatie-uren geopend in ultragenda. Patiënten kunnen tijdens hun behandeling steeds bij een medewerker van het OST terecht. Zij zullen de patiënten bezoeken wanneer ze gehospitaliseerd zijn of ambulant naar het ziekenhuis komen voor behandeling. Patiënten die thuis met vragen zitten, kunnen steeds telefonisch contact opnemen. En artsen en verpleegkundigen kunnen de medewerkers ook steeds oproepen indien er nood aan is. Er wordt in de mate van het mogelijke gezorgd voor een permanentie van maandag tot vrijdag van 8u30 tot 16u30. Voor specifieke afspraken voor de ambulante patiënt werd een consultatiemoment voorzien.
Meer info? Oncologisch Supportteam
